Jibu la haraka
Andika mshahara wako wa mwezi kabla ya makato, na kikokotoo kitaonyesha NSSF, SHIF (2.75%), Housing Levy (1.5%), PAYE na mshahara halisi. Kwa mshahara wa KES 100,000, PAYE ni KES 19,308.35 na mshahara halisi ni KES 70,441.65.
Andika mshahara wako wa mwezi kabla ya makato hapa chini ili uone PAYE, makato ya kisheria na kiasi utakachopokea mkononi, kwa kanuni zinazotumika Oktoba 2026. Kikokotoo kinatumia viwango vya kodi vya kila mwezi vya Mamlaka ya Ushuru Kenya (KRA), nafuu ya kodi ya kibinafsi (personal relief) ya KES 2,400 kwa mwezi, mchango wa Mfuko wa Bima ya Afya ya Jamii (SHIF) wa 2.75%, Ushuru wa Nyumba za Bei Nafuu (Housing Levy) wa 1.5%, na viwango vya NSSF vya Mwaka wa 4 vilivyoanza kutumika Februari 2026.
Jinsi PAYE Inavyokokotolewa Mwaka 2026
PAYE hukokotolewa kwa hatua tano. Kwanza, NSSF hukatwa: 6% ya mshahara hadi kikomo cha chini cha KES 9,000 (Tier I, kiwango cha juu KES 540), pamoja na 6% ya mshahara ulio kati ya KES 9,000 na kikomo cha juu cha KES 108,000 (Tier II, kiwango cha juu KES 5,940). Pili, SHIF hukatwa kwa 2.75% ya mshahara kabla ya makato, kwa kiwango cha chini cha KES 300. Tatu, mchango wa mfanyakazi kwa Housing Levy ni 1.5% ya mshahara kabla ya makato. KRA inaorodhesha Housing Levy na michango ya SHIF kama makato yanayoruhusiwa, na NSSF ni mchango wa pensheni uliosajiliwa, kwa hivyo zote tatu hupunguza mshahara unaotozwa kodi.
Nne, viwango vya KRA hutumika kwa mshahara unaobaki wa kutozwa kodi:
| Mshahara wa kutozwa kodi kwa mwezi (KES) | Kiwango |
|---|---|
| 24,000 za kwanza | 10% |
| 8,333 zinazofuata | 25% |
| 467,667 zinazofuata | 30% |
| 300,000 zinazofuata | 32.5% |
| Zaidi ya 800,000 | 35% |
Mwisho, nafuu ya kodi ya kibinafsi ya KES 2,400 kwa mwezi hutolewa kwenye kodi. Kinachobaki ndicho PAYE.
Mfano: Mshahara wa KES 100,000
NSSF ni KES 540 + KES 5,460 = KES 6,000. SHIF ni KES 2,750 na Housing Levy ni KES 1,500. Kwa hivyo mshahara wa kutozwa kodi ni KES 89,750. Kodi juu yake ni KES 2,400 + KES 2,083.25 + 30% ya KES 57,417 (KES 17,225.10) = KES 21,708.35. Baada ya kutoa nafuu ya KES 2,400, PAYE ni KES 19,308.35 na mshahara halisi ni KES 70,441.65.
Kile Ambacho Kikokotoo Hiki Hakijumuishi
Hakijumuishi michango ya hiari ya pensheni juu ya NSSF, michango ya mfuko wa matibabu baada ya kustaafu, riba ya mkopo wa nyumba, nafuu ya bima, marupurupu yasiyo ya pesa taslimu wala makato ya mikopo. Ikiwa yoyote kati ya haya inakuhusu, payslip yako itatofautiana. Mchango wa mwajiri wako wa NSSF (6% sawa na wako) na wa Housing Levy (1.5% sawa na wako) haukatwi kwenye mshahara wako.
Maswali Yanayoulizwa Mara kwa Mara
Nafuu ya kodi ya kibinafsi Kenya ni kiasi gani mwaka 2026?
KRA imeweka nafuu ya kodi ya kibinafsi kuwa KES 2,400 kwa mwezi (KES 28,800 kwa mwaka). Hutolewa kwenye kodi iliyokokotolewa juu ya mshahara wako wa kutozwa kodi.
Je, SHIF na Housing Levy hukatwa kabla ya PAYE?
Ndiyo. KRA inaorodhesha makato ya Housing Levy na michango ya SHIF miongoni mwa kiasi kinachoruhusiwa kukatwa wakati wa kukokotoa mapato ya ajira yanayotozwa kodi.
NSSF kiasi gani hukatwa mwaka 2026?
Kuanzia Februari 2026, mfanyakazi hulipa 6% ya mshahara hadi KES 108,000: hadi KES 540 chini ya Tier I na hadi KES 5,940 chini ya Tier II, yaani kiwango cha juu cha KES 6,480 kwa mwezi.
Nani halipi PAYE?
Ikiwa mshahara wako wa kutozwa kodi ni KES 24,000 kwa mwezi au chini ya hapo, kodi ya 10% (isiyozidi KES 2,400) hufutwa na nafuu ya kodi ya kibinafsi, kwa hivyo PAYE ni sifuri.
Vikokotoo Vingine kwa Kiswahili
- Kikokotoo cha PAYE na mshahara halisi
- Kikokotoo cha ada za M-PESA
- Kikokotoo cha ushuru wa kuagiza gari (KRA)
- Kikokotoo cha ada za Fuliza
- Kikokotoo cha SHIF
Ukurasa huu kwa Kiingereza: English version.
